Test mù màu online: 2 phút biết mắt bạn khó nhìn màu nào
Anh X, một thành viên DAK LAB, phát hiện mình mù màu xanh lá khi đang dùng phần mềm nội bộ của công ty. Đây là bài test chúng tôi dựng ra để đo cho đúng, cách đọc kết quả, và những gì nó dạy về thiết kế màu.
- Làm bài test ở đây: 10 tấm chấm màu, khoảng 2 phút, không lưu dữ liệu.
- Bài test tách riêng ba trục: đỏ (protan), xanh lá (deutan), xanh dương – vàng (tritan), kèm mức nhẹ, vừa, nặng.
- Kết quả trên màn hình dùng để sàng lọc. Làm giấy tờ, thi bằng lái thì vẫn phải khám chuyên khoa mắt.
Anh X, một thành viên DAK LAB, nhìn bảng điều khiển nội bộ mỗi ngày mà không biết việc nào đang ổn, việc nào đang lỗi. Chấm xanh lá và chấm đỏ đứng cạnh nhau, với anh trông như nhau. Hoá ra không phải giao diện sai. Là mắt anh thiếu một loại tế bào cảm màu, và giao diện đã được thiết kế cho người không thiếu.
Để sửa màu cho đúng, cần biết chính xác mắt khó ở trục nào và nặng tới đâu. Các bảng Ishihara chụp lại trên mạng cho ra câu trả lời mơ hồ: màu ảnh đã lệch sau nhiều lần nén, và đọc mãi thì thuộc luôn đáp án. Nên chúng tôi dựng một bài test riêng, rồi để mở cho mọi người dùng.
Bài test hoạt động thế nào
Võng mạc có ba loại tế bào nón. Nón L nhạy nhất với ánh sáng đỏ, nón M với xanh lá, nón S với xanh dương. Não so tín hiệu giữa ba loại nón để ra màu. Thiếu hoặc lệch một loại thì những màu chỉ khác nhau ở tín hiệu của loại nón đó sẽ trông y hệt nhau.
Mỗi tấm trong bài vẽ con số và phần nền bằng hai màu chỉ khác nhau ở đúng một loại nón, hai loại kia giữ nguyên. Độ sáng từng chấm được xáo ngẫu nhiên như nhau ở cả số lẫn nền, để không ai đọc ra số nhờ chỗ sáng chỗ tối. Người mắt bình thường thấy số rõ. Người thiếu đúng loại nón đó chỉ thấy một mảng chấm lộn xộn.
Mỗi trục có tấm rõ, tấm vừa và tấm nhạt, nên bài test cho ra cả mức độ. Con số được tạo lại mỗi lần làm, nên làm lần hai vẫn công bằng như lần đầu.
| Bạn trượt | Nghĩa là | Hay nhầm |
|---|---|---|
| Các tấm trục xanh lá (nón M) | Deutan, dạng phổ biến nhất | Đỏ với xanh lá; xanh lá với cam, nâu, vàng |
| Các tấm trục đỏ (nón L) | Protan | Đỏ trông tối gần như đen; đỏ với xanh lá |
| Các tấm trục xanh dương (nón S) | Tritan, hiếm | Xanh dương với xanh lá; vàng với hồng nhạt |
| Chỉ một tấm nhạt nhất | Chưa kết luận được | Mắt bình thường cũng có lúc trượt. Làm lại một lần |
Anh X trượt cả ba tấm trục xanh lá, kể cả tấm rõ nhất, trong khi đọc đúng các tấm trục đỏ và trục xanh dương. Kết luận: deutan, mức nặng.
Điều ít ai để ý
Trong cùng buổi đó, anh X xem 12 cặp ô màu to đặt cạnh nhau, có cả đỏ với xanh lá, và trả lời “khác nhau rõ ràng” cho cả 12 cặp. Người mù màu không nhìn đời như ảnh trắng đen. Họ vẫn tách được hai mảng màu lớn nhờ chênh lệch sáng tối. Họ chỉ thua khi màu nằm trên thứ nhỏ: một chấm trạng thái, một dòng chữ mảnh, một đường biểu đồ. Vì thế người thiết kế tự kiểm bằng hai ô màu to rồi yên tâm, còn người dùng mù màu vẫn không đọc được màn hình.
Mù màu có thi bằng lái xe được không
Đây là câu nhiều người tìm nhất sau khi biết mình mù màu. Thông tư 36/2024/TT-BYT của Bộ Y tế, hiệu lực từ 01/01/2025, ghi “rối loạn nhận biết 3 màu cơ bản: đỏ, vàng, xanh lá cây” vào danh sách không đủ sức khoẻ lái xe. Mục này áp cho cả ba nhóm: nhóm 1 (A1, B1), nhóm 2 (A, B) và nhóm 3 (các hạng C, D và hạng kéo rơ moóc).
Văn bản nói “rối loạn nhận biết 3 màu cơ bản”, không nói “mù màu” chung chung. Cách kiểm tra và kết luận cụ thể do bác sĩ ở cơ sở khám sức khoẻ lái xe đưa ra. Kết quả của bất kỳ bài test online nào, kể cả bài này, đều không thay được giấy khám đó.
Bốn luật màu cho web và phần mềm
Các khảo sát lớn ở người Trung Quốc, Nhật Bản ghi nhận khoảng 4–6,5% nam giới mù màu đỏ – xanh lá. Một tiệm có 100 khách nam thì khoảng năm người có thể không đọc được nút “còn hàng” màu xanh lá cạnh nút “hết hàng” màu đỏ. Sau bài test, DAK LAB sửa lại màu cho toàn bộ hệ thống nội bộ theo bốn luật dưới đây. Luật nào cũng áp được cho web của bạn.
- Không để màu nói một mình. Trạng thái nào cũng có biểu tượng và chữ đi kèm: ✓ Ổn, ! Cần xem, ✕ Lỗi. Bỏ màu đi vẫn đọc được.
- Dùng cặp xanh dương – cam thay cho cặp xanh lá – đỏ. Đây là cặp màu người mù màu đỏ – xanh lá tách được tốt nhất, người mắt bình thường cũng thấy rõ.
- Cho các màu mang nghĩa khác nhau chênh nhau về độ sáng. Một màu đậm, một màu nhạt. Độ sáng là thứ gần như ai cũng nhìn ra.
- Biểu đồ thì đổi cả nét. Đường liền, đường đứt, đường chấm, kèm nhãn ngay cuối đường thay cho chú thích màu đặt ở góc.
Web của bạn có đang làm khó khách mù màu?
Gửi link, DAK LAB soi trang bằng mắt mô phỏng mù màu cùng các lỗi thường gặp khác, rồi gửi báo cáo có ảnh chụp và cách sửa. Không cần để lại số điện thoại.
Khảo sát website miễn phí →Chưa làm bài test? Mở bài test mù màu, 10 tấm, khoảng 2 phút.
Câu hỏi thường gặp
Test mù màu online có chính xác không?
Đủ để sàng lọc: biết mình có khó phân biệt trục màu nào không và ở mức nào. Màn hình mỗi máy hiển thị màu hơi khác nhau, nên kết quả không thay được giấy khám chuyên khoa mắt.
Bài test này khác bảng Ishihara ở đâu?
Cùng kiểu tấm chấm có số ẩn, nhưng mỗi tấm chỉ đổi tín hiệu của đúng một loại tế bào nón, nên tách được ba trục đỏ, xanh lá, xanh dương. Con số được tạo ngẫu nhiên mỗi lần làm nên không học thuộc được.
Mù màu xanh lá nhìn ra màu gì?
Vẫn thấy màu, nhưng đỏ, cam, nâu và xanh lá dồn về cùng một dải vàng nâu. Người mù màu xanh lá phân biệt chủ yếu nhờ độ sáng tối, nên dễ nhầm khi các màu sáng ngang nhau hoặc nằm trên vật nhỏ.
Mù màu có được thi bằng lái xe không?
Thông tư 36/2024/TT-BYT ghi rối loạn nhận biết 3 màu cơ bản đỏ, vàng, xanh lá cây vào danh sách không đủ sức khoẻ lái xe ở cả ba nhóm hạng bằng. Kết luận cụ thể do bác sĩ ở cơ sở khám sức khoẻ đưa ra.
Mù màu có chữa được không?
Mù màu bẩm sinh hiện chưa chữa khỏi. Kính lọc màu giúp một số người thấy tương phản rõ hơn nhưng không phục hồi tế bào nón còn thiếu.
- Thông tư 36/2024/TT-BYT ngày 16/11/2024 của Bộ Y tế quy định tiêu chuẩn sức khoẻ người lái xe, Phụ lục I, chuyên khoa Mắt. Hiệu lực từ 01/01/2025.
- Birch J. (2012). Worldwide prevalence of red–green color deficiency. Journal of the Optical Society of America A, 29(3), 313–320.
- Viénot F., Brettel H., Mollon J. D. (1999). Digital video colourmaps for checking the legibility of displays by dichromats. Color Research & Application, 24(4), 243–252. Ma trận màu dùng trong bài test.
Bài viết và công cụ nhằm sàng lọc, không phải lời khuyên y khoa. Có nghi ngờ về mắt, hãy khám chuyên khoa.